امروز ۱۸ شهريور ۱۳۸۹, 09 September 2010
| صادرات یارانهای به قاره سیاه |
| |
شنبه ۹ خرداد ۱۳۸۸ ساعت ۰۸:۰۵
دنیای اقتصاد:چهار سال از رویکرد دولت نهم به بازار شرق، آمریکای لاتین و آفریقا ميگذرد با این حال هنوز چندان روشن نیست که این راهبرد تجاری که به پشتوانه یارانههای نمایشگاهی و تسهیلات خاص دولتی صورت گرفته چه تاثیری در افزایش میزان مبادلات خارجی کشورمان داشته است، چون هنوز بازارهای عمده صادراتی و مبادی اصلی وارداتی همان است که پیش از این چهار سال بود..
نخستین ميزگرد تخصصي، علمي پژوهشي بازارآفريقا اواخر هفته گذشته با حضور جمعي از مسوولان سازمان توسعه تجارت، بازرگاني خارجي استان تهران، اتاق بازرگاني ايران و تهران و فعالان بخش خصوصي برگزار شد. در حالی که دولتیها به مزیتها و فرصتهای تجاری قاره سیاه تاکید ميکردند و سعی در شناسایی لفظی این فرصتها برای تجار و بازرگانان بخش خصوصی حاضر در جلسه داشتند، اما در پایان نمایندگان بخش خصوصی آب پاکی روی دست دولتیها ریختند و اولویت تجارت به ویژه سرمایهگذاری و صادرات را به کشورهای ثروتمند و همسایه دادند و عنوان کردند که به هیچ وجه حاضر به تجارت با آفریقا نیستند!
رييس سازمان بازرگاني استان تهران در اين ميزگرد از اعطای يارانه 40درصدی به بازرگانان و تجار بخش خصوصي كه در نمايشگاههاي تجاري كشورهاي هدف شامل آفريقاي جنوبي، تونس، مصر، الجزيره و نيجريه شركت كنند، خبر داد. سيد علي موسوي که سومین رییس سازمان بازرگانی پایتخت در دولت نهم محسوب ميشود، در این میزگرد تخصصی گفت: تا پايان مرداد ماه سال جاري در كشورهاي نيجريه، الجزاير و كنيا نمايشگاههاي تجاري برگزار ميشود. وي افزود: اعزام هياتهاي تجاري، آموزش تجار، چاپ كتاب راهنماي تجاري كنيا و غنا و برگزاري ميزگردهاي تخصصي از ديگر برنامههاي حمايتي سازمان بازرگاني استان تهران در راستاي گسترش مبادلات تجاري با كشورهاي آفريقايي است.
موسوي با تشريح اقدامات حمايتي ساير دستگاهها افزود: وزارت جهاد كشاورزي بر اساس آيين نامه تسهيل سرمايه گذاري در كشورهاي آفريقايي گامبيا، غنا، كمور، دفاتر نمايندگي ايجاد كرده و راهاندازي اين دفاتر در كشورهاي تانزانيا، سودان و سنگال با هدف توسعه صادرات غيرنفتي در دست اقدام است. به گفته موسوي، از محل مشوقهاي صادراتي جهت حمل و نقل دريايي به شرق، جنوب و غرب آفريقا يارانه ويژهاي از سوي دولت از طريق كشتيراني جمهوری اسلامی اختصاص مييابد و راهاندازي مراكز تجاري در تونس، آفريقاي جنوبي، سنگال و كنيا از سوي بخش خصوصي به ويژه اتاق تعاون از ديگر اقدامات صورت گرفته از سوي دولت است.
وي ادامه داد: اگر چه حجم تجارت با آفريقا چشمگير نيست، اما با وجود سياستهاي پيشرو، ارزشمند و قابل توسعه خواهد بود.
وي با اشاره به آمار بانك جهاني در يك دهه گذشته در خصوص رشد اقتصادي 4/5درصدي 54كشور آفريقايي خاطرنشان كرد: ميتوان اقتصاد قاره آفريقا را در سه گروه طبقهبندي كرد؛ كشورهاي آفريقايي دارنده نفت كه در دوره افزايش بهاي نفت از رشد در آمد برخوردار شدند، اما در مقابل با خطر نوسان در آمد ملي در اثر تغييرات بهاي نفت مواجه بودهاند، گروه كشورهاي فاقد منابع غني كشاورزي و صنايع پيشرفته و گروه كشورهايي كه در سالهاي اخير در تنوع بخشيدن به ساختار اقتصادي و پيشبرد اهداف توسعهای موفق بوده اند كه در صورت ادامه اين روند به سطح مناسبي از رفاه اقتصادي دست مييابند.
موسوي تصريح كرد: قاره آفريقا با ارتقاي حجم تجارت تا رقم 540ميليارددلار و توليد ناخالص داخلي 2هزار و 600ميليارددلار همواره بر مدار توسعه حركت كرده است. رييس سازمان بازرگاني استان تهران با بيان اينكه تركيب صادرات غيرنفتي كشورمان مواد پتروشيمي، ماشينآلات توليدي و خدمات فني مهندسي است، اظهار كرد: عمده موارد مذكور نيازهاي فاز اول توسعه توليد و زيربنا در اكثر كشورهاي آفريقايي است و نيز مواد اوليه فرآوريشده يا نشده وارداتي به عنوان محصول اول آفريقا خوراك واحدهاي توليدي را (از آلومينيوم گرفته تا فسفات) تشكيل ميدهند.
به گفته وی، حدود 11 كشور قاره آفريقا شامل ليبي، نيجريه، الجزاير، گابن، تونس، گينه استوايي، كنگو، آنگولا، مصر، كامرون و سودان داراي ذخاير نفتياند و سه كشور ليبي، نيجريه و الجزاير 90درصد ذخاير نفتي كل آفريقا را به خود اختصاص دادهاند.
موسوي همچنين با اشاره به آمار مبادلات تجاري ايران با كشورهاي آفريقايي گفت: آمار مبادلات تجاري ايران با كشورهاي آفريقايي بيش از 500ميليون دلار است كه عمدتا شامل كالاهايي چون قير، گاز طبيعي، پارافين، گوگرد، آمونياك، روغنهاي صنعتي، فرش، كف پوش، سيمان، سنگهاي ساختماني، كاشي و سراميك، خشكبار، مصنوعات پلاستيكي و صنايع دستي است و در كنار صادرات اين كالاها زمينه صدور تراكتور، قطعات و ادوات كشاورزي، دارو و مواد غذايي نيز فراهم شده است.
وي در مورد واردات كشورمان از كشورهاي قاره سياه گفت: قند و شكر، سوپرفسفاتها و اسيد فسفريك، بنزين، فرو منگنز، پرتقال، اوره و فسفات، دي آمونيم، آهن و فولاد، فسفات كلسيم طبيعي، آلوميك كلسيك، كاغذ و مقوا، مبدلهاي استاتيك، يخچال خانگي، چاي سياه، توتون و تنباكو، نيتراتها، اجزاي قطعات انبارهاي برقي و كاكائو از آفریقا به ایران صادر ميشود.
رييس سازمان بازرگاني استان تهران سه كشور مصر، الجزاير و سودان را از مهمترين هدفهاي آفريقايي مورد توجه ايران عنوان كرد و گفت: اتيوپي، مغرب و چاد نیز به دلايل گوناگون از هدفهاي صادراتي به شمار ميآيند.
برنامه مدون نداشتيم
در ادامه این ميزگرد تخصصي، مدير كل حوزه كشورهاي عربي و آفريقايي سازمان توسعه تجارت با بيان اينكه نگاه ما به قاره آفريقا يكدست نيست، گفت: در شمال اين قاره كشورهاي عربي نظير ليبي و الجزاير با ذخاير عظيم نفت و مغرب با ذخاير فسفات از جمله كشورهايي هستند كه به لحاظ توسعه انساني پيشرفت دارند و اقتصادشان با اتحاديه اروپا تا حدودي ادغام شده است.
سید حسین حسيني ادامه داد: در غرب آفريقا و در سواحل خليج نيجريه بزرگترين ذخاير نفتي دنيا در حال اكتشاف است، از همين رو است كه كشورهاي غربي توجه ويژهاي به آفريقاي غني دارند. وي به توسعه نيافتگي، نبود نيروي انساني كارآزموده و متخصص در قاره سياه اشاره كرد و گفت: اگر سرمايهگذاري در اين كشورها توسط شركتهاي اروپايي صورت گرفته در موارد خاص است و منافعشان را نيز ميبرند، بايد توجه داشت كه توزيع ثروت در آفريقا ناعادلانه است.
مدير كل حوزه كشورهاي عربي و آفريقايي سازمان توسعه تجارت با بيان اينكه «اگر ما نميتوانيم کالاهای خود را در اروپا عرضه كنيم اصرار داريم سهممان را در آفريقا افزايش دهيم»، خاطرنشان كرد: طي سي سال گذشته تلاشهاي زيادي براي اعزام هياتها و برگزاري نمايشگاهها صورت گرفته، اما به علت اينكه ادامه دار نبوده منجر به آماده سازي زير ساختها و فراهمسازي فرصتها نشده است. وي با تاكيد بر اينكه فرصتها در آفريقا زياد است، اما بدون بانك و تسهيلات حمل و نقلي مناسب نميتوان فعاليت كرد، افزود: براي فعاليت در قاره سياه بايد بخش دولتي و خصوصي همگام عمل كنند، دولت تنها ميتواند زيرساختهاي حقوقي و قانوني را فراهم كند، اما حضور بخش خصوصي ميتواند به تداوم اين زير ساختها كمك كند.
اولويت با همسايههاست
دبیرانجمن صادركنندگان خدمات صنعتي، معدني، فني و مهندسي نیز در ميزگرد تخصصي ايران و آفريقا با بيان اينكه اين انجمن 600ميليون دلار صادرات به كل كشورهاي آفريقايي دارد، تصريح كرد: منافع كشورمان ايجاب ميكند اولويتهايمان را به كشورهاي همسايه بدهيم؛ چرا كه دركمتر از دو سال صادراتمان با كشورهاي همسايه دو تا پنج برابر افزايش يافته است اين در حالي است كه آفريقا ظرفيت بسيار خوبي دارد، اما منافعمان را نیز بايد در نظر بگيريم.
وي به زیانهای بخش خصوصی از وقوع بحران اقتصادی جهان اشاره کرد و گفت: در چنین شرايطی به دليل شناخت كامل بازار حدود 300ميليون دلار افزايش صادرات خدمات فني و مهندسي داشتيم. در حالي كه صادركنندگان كالايي كشورمان به دليل صادرات كالاهاي نامرغوب بازار كشورهاي مشترک المنافع را از دست دادند.
دبير كل انجمن صادركنندگان خدمات فني مهندسي با اشاره به اينكه ظرفيت صادرات خدمات فني و مهندسي ما بسيار فراتر از 600ميلیون دلار است، افزود: كاملا مشخص است كه ميتوانيم از تركيه پيشي بگيريم، اما مشكل اينجا است كه اطلاع رساني مناقصات به بخش خصوصي با تاخير انجام ميشود.
در ادامه این نشست هدایت حاتمی، معاون جدید توسعه تجارت خارجی سازمان بازرگانی استان تهران با اشاره به اینکه حضور در یک بازار جدید نیازمند بحث و تبادل نظر است، تاکید کرد: ناآگاهی از شرایط و فضای به وجود آمده در کشورهای آفریقایی، ابهام در چگونگی نقش بخش خصوصی و دولتی، تداوم نیافتن برنامهها که باید از سوی سازمان توسعه تجارت مدیریت شود و نارساییهای بانکی، بیمه ای و حمل و نقلی از مهمترین مسائل برای حضور در بازار آفریقا است. به اعتقاد وی، راهبردهای تجاری در رویکرد به بازار آفریقا باید تغییر کند. همچنین باید عملیات گروهی جایگزین کار فردی در این بازار شود.
کلام آخر
در پایان این نشست، ليلا داغستانی، کارشناس تجارت با آفریقا با تاکید بر اینکه ایران بهترین فرصتهای تجارت با کشورهای همسایه را در اختیار دارد، گفت: برای موفقیت در تجارت، مهمترین نکته سرمایه کشور مقابل، امنیت و ثبات قوانین و مقررات برای هر سرمایهگذاری است تا با خیالی آسوده و ریسک کم، سرمایهاش را به کشوری دیگر بفرستد و آن کشور نیز متقابلا بتواند ریسک کالایی صادرکننده را بپذیرد.
وی با بیان اینکه اولویت تجارت با کشورهای همسایه است، خاطر نشان کرد: اگر دولت علاقهمند به تجارت با کشورهای این قاره است هیچ حرفی نیست، دولت سرمایه بدهد و بخش خصوصی تجارت کند، اما بخش خصوصی به هیچ عنوان حاضر به تجارت وبردن سرمایههایش به آفریقا و پذیرش ریسکها نیست.
کد مطلب : 86537
