امروز ۲۰ اسفند ۱۳۸۸, 11 March 2010
| مهاجرت نفت ایران به سوی عراق | | سيدمحمدهادي نژادحسينيان |
| |
پنجشنبه ۲۶ آذر ۱۳۸۸ ساعت ۰۸:۴۵
حالا عراق تصمیم گرفته است تا تولید نفتش را افزایش دهد. اوايل هفته جاری خبرگزاريها اعلام کردند این کشور قصد دارد تا شش ميدان نفتي و دو ميدان گازياش را با سرمایهگذاری 15 ميليارد دلاری توسعه دهد. مناقصهها برگزار شده و تاكنون اسامي سه پيمانكار برنده نیز اعلام شده است. با اجرای اين پروژهها، ظرف سه تا چهارسال آينده، توليد نفت عراق 5/1 ميليون بشكه در روز اضافه خواهد شد. به دلیل آنکه بخشی از میادین نفت و گاز بین ایران با عراق مشترک است، اين خبر هشداری جدي برای مسوولان جمهوري اسلاميبه شمار میرود. چه، اگر اقدامات سريع و مبتكرانهاي بهعمل نياورند، ظرف سه سال مهاجرت نفت در ميادين مشترك ایران با عراق آغاز شده و هر سال ميلياردها دلار نفت ايران توسط عراقيها استحصال شده و درآمد حاصل از آن به خزانه این کشور واريز ميشود.
میادین نفت و گاز كه در مناطق مرزی بین کشورها واقع شدهاند «ميادين مشترك» ناميده ميشوند و نفت یا گاز موجود در این میدانها به دو کشور همسایه تعلق دارد. بدیهی است هريك از دو کشور ميتوانند در محدوده جغرافيايي خود از این میادین برداشت كنند. نکته مهم در میادین مشترک مهاجرت نفت و گاز است. توصیف این امر پیچیده نیست. اگر بخشی از یک میدان نفتی مورد بهرهبرداری قرار گیرد و بخش دیگر آن توسعه نیابد، نفت به سمت بخش در حال بهرهبرداری مهاجرت میکند. در نتیجه سهم بیشتری از کل میدان نصیب کشوری میشود که بهرهبرداری از میدان را زودتر آغاز کرده است. میزان مهاجرت به عوامل مختلفي بستگی دارد که شرح آن از حوصله بحث خارج است. این پدیده در مورد میادین گازي هم صدق ميكند. از دست دادن منافع ملی در میادین مشترک برای ايران مسبوق به سابقه است. کیست که نداند در میدان مشترک پارسجنوبی قطر زودتر از جمهوری اسلامی ايران بخش مربوط به خود را توسعه داد و گاز بیشتری استحصال كرد تا میلیاردها دلار درآمد بیشتر نصیب کشور کوچک قطر شود؛ درآمدی که بخشی از آن میتوانست سهم ایران باشد.
اگرچه مسووليت تامین منافع ملی در صنعت نفت و توسعه میادین نفت و گاز کشور بر عهده دولت است، ولي بررسي كارنامه 5 ساله دولت و مقايسه زمانی که صرف بررسي طرحهاي بزرگ و زيربنايي كشور مانند توسعه میدان مشترک پارس جنوبی شده با زماني كه صرف سفرهاي استاني و پيگيري پروژههاي مربوط به آنها شده است، حكايت از آن دارد كه تجربه، دانش و علاقه دولت مناسب اجراي طرحهاي بزرگ كشور مانند توسعه عسلويه نيست. از طرفي مجلس علاوه بر تقنین، وظیفه نظارت بر عملکرد دولت را هم دارد. با توجه به آنچه گفته شد، مجلس باید موضوع توسعه میادین مشترک نفت و گاز عراق را با دقت پیگیری کرده و عملکرد دولت را در قبال آن رصد كند تا هرجا كه لازم باشد، با تصویب قوانین و بودجه مناسب دولت را در توسعه هر چه سریعتر میادین مشترک نفت و گاز یاری کند و هر جا اقتضا داشت، با نظارت دقیق و ارائه نظرات راهبردی، مشی دولت را در توسعه سریع میادین مشترک ترسیم و بر اجرای آن نظارت كند. پیشنهاد این است که مجلس شورای اسلامی با تاسيس كميته ملی مركب از كارشناسان و مديران با تجربه نظام، موضوع توسعه هر چه سریعتر میادین مشترک را پیگیری و با اتخاذ تصميماتي زیانهای وارده را کاهش دهد. مجلس تنها نهادی است که ظرفیت و اختیارات قانونی آنرا دارا است. مجلس میتواند با تشکیل این کمیته زيانهاي وارده در هر مورد از میادین مشترک را برآورد و با تخصيص بودجه لازم و اختيارات قانوني، طرحهایي را که منافع و امنیت ملی مان را افزایش میدهد، پياده كند.
کد مطلب : 88185
